Przemoc to celowe działanie lub zaniechanie jednej osoby wobec drugiej, które powoduje cierpienie, strach, poniżenie albo narusza prawa i godność człowieka.

Może występować w rodzinie, związku, szkole, miejscu pracy czy internecie.

Najczęstsze formy przemocy:

przemoc psychiczna,
przemoc fizyczna,
przemoc seksualna,
przemoc ekonomiczna,
cyberprzemoc.
Przemoc psychiczna
Jak wygląda przemoc psychiczna?

Przemoc psychiczna to działania mające na celu kontrolowanie, zastraszanie lub obniżanie poczucia własnej wartości drugiej osoby.

Przykłady:
ciągłe krytykowanie,
wyśmiewanie i poniżanie,
obrażanie,
grożenie,
szantaż emocjonalny,
kontrolowanie kontaktów i telefonu,
izolowanie od rodziny i znajomych,
wzbudzanie poczucia winy,
manipulacja („to twoja wina”, „przesadzasz”),
celowe ignorowanie,
kontrolowanie finansów jako forma nacisku.

Objawy u osoby doświadczającej przemocy psychicznej

Osoba doświadczająca przemocy psychicznej może odczuwać:

lęk,
obniżone poczucie własnej wartości,
wycofanie społeczne,
problemy ze snem,
przewlekły stres,
obniżony nastrój lub depresję,
trudności z podejmowaniem decyzji,
poczucie bezradności.
Przemoc fizyczna
Jak wygląda przemoc fizyczna?

Przemoc fizyczna to każde działanie naruszające nietykalność cielesną drugiej osoby.

Przykłady:
popychanie,
szarpanie,
bicie,
kopanie,
duszenie,
policzkowanie,
rzucanie przedmiotami,
zamykanie w pomieszczeniu,
używanie narzędzi lub broni,
zmuszanie do określonych działań siłą.

Objawy przemocy fizycznej

Do najczęstszych objawów należą:

siniaki,
złamania,
zadrapania,
ślady duszenia,
częste „tajemnicze” urazy,
unikanie kontaktu z ludźmi,
strach przed partnerem lub członkiem rodziny.

Jak odróżnić konflikt od przemocy?
Konflikt
obie strony mają podobną siłę,
możliwa jest rozmowa,
nie występuje zastraszanie,
obie strony mogą wyrazić swoje zdanie.
Przemoc
jedna osoba dominuje nad drugą,
pojawia się strach i kontrola,
zachowania są powtarzalne,
osoba pokrzywdzona czuje zagrożenie lub bezsilność.

To ważne rozróżnienie. Nie każda kłótnia jest przemocą, ale systematyczne poniżanie, kontrola i zastraszanie już nią są.

Co robić w sytuacji przemocy?
Jeśli jesteś w bezpośrednim zagrożeniu

Zadzwoń pod numer alarmowy:

112 — numer alarmowy.
Zadbaj o bezpieczeństwo
odejdź w bezpieczne miejsce,
skontaktuj się z zaufaną osobą,
przygotuj dokumenty i najpotrzebniejsze rzeczy,
zapisuj dowody przemocy, np.:
zdjęcia obrażeń,
wiadomości,
nagrania,
dokumentację medyczną.
Nie izoluj się

Przemoc często nasila się wtedy, gdy osoba pokrzywdzona zostaje sama i bez wsparcia.

Gdzie zgłosić przemoc?
Policja

Można zgłosić:

przemoc domową,
groźby,
pobicie,
stalking,
naruszenie nietykalności cielesnej.

W Polsce policja może rozpocząć procedurę „Niebieskiej Karty”.

Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS/MOPS)

Możliwe formy wsparcia:

pomoc psychologiczna,
pomoc socjalna,
pomoc prawna,
organizacja schronienia.
Szkoła, pedagog lub psycholog szkolny

W przypadku dzieci i młodzieży:

szkoła ma obowiązek reagować,
można zgłosić przemoc domową lub rówieśniczą.
Telefon Zaufania „Niebieska Linia”

Telefon:

800 120 002 (bezpłatny, całodobowy)

Możliwa pomoc:

wsparcie psychologiczne,
pomoc prawna,
informacje o lokalnych formach wsparcia.
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
116 111 — Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży.
Centrum Praw Kobiet

Centrum Praw Kobiet

Ważne fakty
Przemoc psychiczna jest realną formą przemocy.
Długotrwała przemoc psychiczna może prowadzić do poważnych problemów ze zdrowiem psychicznym.
Osoby doświadczające przemocy często pozostają w relacji z powodu lęku, zależności finansowej, dzieci lub manipulacji sprawcy.
Odpowiedzialność za przemoc zawsze ponosi sprawca, nie osoba doświadczająca przemocy.
Jak wspierać osobę doświadczającą przemocy?
Warto:
słuchać bez oceniania,
traktować sytuację poważnie,
pytać o bezpieczeństwo,
pomagać w kontakcie ze specjalistami.
Nie warto:
mówić „przesadzasz”,
zmuszać do natychmiastowego odejścia,
obwiniać osoby pokrzywdzonej,
bagatelizować przemocy psychicznej.
Kiedy reagować natychmiast?

Natychmiastowej reakcji wymagają:

groźby śmierci,
duszenie,
przemoc wobec dzieci,
używanie broni lub niebezpiecznych narzędzi,
izolowanie ofiary,
przemoc połączona z alkoholem lub narkotykami,
myśli samobójcze u osoby pokrzywdzonej.
Pamiętaj
Milczenie i izolacja pomagają sprawcy.
Szukanie pomocy nie jest oznaką słabości.
Im wcześniej pojawi się wsparcie, tym większa szansa na zatrzymanie przemocy.